Opgedrongen ellende
Na uitvoerig de ellende besproken te hebben die andere mensen je aandoen en de ellende die je jezelf aandoet, is het deze keer tijd voor opgedrongen ellende. Een kenmerk van opgedrongen ellende is dat het je vaak op ongewenste momenten overkomt: een praatzieke pabostudent in de trein, een oud vrouwtje in de supermarkt of een minder snugger persoon bij de bushalte als je slaapdronken je koffie wegwerkt en met rust gelaten wil worden. Wat moet je toch met die ellende?
Ons aller bekend zijn de klagende buurvrouwen over het onrecht, aanrecht en subsidierecht. Zonder dat jij erom vraagt, dumpen ze hun koter op je schoot, zetten ze je klem tussen de bank en hun dikke bovenbenen en beginnen met zeuren. Non stop inside information over haar seksleven, moeilijk opvoedbare kinderen en vreemdgaande echtgenoot. Terecht komt de vraag bij je op wat je toch met die informatie moet en waarom je in eerste instantie in vertrouwen wordt genomen. Het lijkt erop dat mensen een bepaalde status aan willen meten met hun ellende. Het opdringen van ellende aan een vreemd persoon schijnt respect af te moeten dwingen:” Ik heb het zo moeilijk, maar hier zit ik dan toch! Op de bank met een sigaret en glas wijn de verjaardag van je moeder te vieren.”
Het hierboven beschreven voorbeeld schetst de afgemeten coolheid die bepaalde mensen denken te ontvangen bij het ongevraagd spuien van ellende. Ze hopen ontzag te kweken en respect te verdienen, maar lappen de geldende fatsoensnormen geheel aan hun laars. Dat je je zo niet echt populair maakt, gaat geheel langs dit soort mensen heen. Zij zijn het in ieder geval kwijt en beschikken over een onvoldongen vorm van arrogantie: ik ben ik en voor mij gaan bepaalde ongeschreven regels niet op. Ze gebruiken zichzelf als excuus en dat is natuurlijk belachelijk: het is nooit te laat fatsoen aan te leren en jezelf aan te passen aan het gezelschap. Ellende spuien bewaar je voor de insiders. Vreemde mensen val je niet onnodig lastig met jouw vuile was en wel om de volgende redenen:
De eerste reden is het belastende element. Bij het vertellen van ellende, moet je je bewust zijn van de belasting die je voor andere mensen bent. Niet iedereen zit te wachten op heftige informatie. Voornamelijk omdat ze niet geïnteresseerd in je zijn, maar ook omdat het frustrerend kan zijn niks met deze informatie te kunnen. Ook gaat het nog wel eens om confidential information die je liever niet had geweten (het hebben van bepaalde fetisjen of verschrikkelijke geheimen).Het is zowel frustrerend voor de ellendespuier als de ellende-ontvanger: eerstgenoemde wil natuurlijk een arm om zich heen en begrip, laatstgenoemde heeft alleen ellendecapaciteit voor mensen die dichtbij staan en ergert zich aan de ellendespuier.
Het tweede element bestaat uit het verstoren van rust. De ellendespuiers moeten beseffen dat ze niet zomaar een vrijbrief hebben om mensen lastig te vallen met hun ellende in openbare gelegenheden. Iedereen heeft recht om enigszins tot rust te komen in bepaalde voorzieningen,zoals een overvolle 12 of de trein. Mensen komen daar niet om te socializen. Ze maken gebruik van een bittere noodzaak: op elkaar geplakt je plek van bestemming bereiken. Het kan dan enorm vervelend zijn als mensen denken tegen je te moeten praten en graag vertellen over hun problemen . Sta je daar hutjemutje tussen twee personen geplakt, bijvoorbeeld wang tegen wang met de praatzieke pabostudent uit de inleiding, die toch wel erg graag haar verhaal kwijt wil over de reken- en taaltoetsen. “Die zijn toch wel erg moeilijk als je al vier jaar geen reken- en taaloefeningen meer gemaakt hebt,” krijg je te horen, terwijl je ogen uit je kassen vallen van verbazing en je blauw aanloopt van plaatsvervangende schaamte. Deze openbaring is nu niet echt de bedoeling geweest van je treinreis: je wilt gewoon rustig op plek van bestemming aankomen, zonder ‘mugolifant verhalen’ van pabostudenten of erger: oude vrouwtjes die klagen over je oordopjes en dat je al snel net zo doof als haar man zult worden.
Als laatste enkele tips voor respectievelijk de ellende-ontvanger en de ellendespuier, zodat hierboven beschreven voorbeelden voor beide partijen minder pijnlijk verlopen.
Het beste wat je kunt doen als ellendeontvanger is duidelijk maken dat je niet zit te wachten op een praatje, laat staan al die opdringerige ellende. Let daarbij op je lichaamstaal, armen over elkaar, oordopjes in en een boek voor je hoofd, zorgen ervoor dat je niet aanspreekbaar bent. Het is belangrijk dat je met rust gelaten kan worden als jij dat wenst en dat mag je best laten merken. Natuurlijk hoeft dat niet op een agressieve manier, non verbale communicatie is vaak sterk genoeg, een chagrijnig gezicht draagt daar aanzienlijk aan bij.
Als ellendespuier, heb je waarschijnlijk last van een onbedwingbare dwang om je ellende naar buiten te brengen en daarom is het wellicht goed je ellende te spuien bij mensen die dat van je kunnen hebben, of anders op een blog te plaatsen. Je zou eventueel kunnen proberen een brief naar de viva te schrijven en te dingen naar de cover met speciaal voor jou de gereserveerde tekst:” lees nu het verhaal van Jannie, twintig jaar ellende!”. Zorg in ieder geval dat je mensen geen ellende opdringt en van hun rust kunnen genieten als je bovenop ze staat in de trein.
